ANASAYFA
|
MÜZİK
Fikret Kızılok: Aşık Veysel’den Çağdaş Müziğe
--------------------
Müzik Editörü | İstanbul {Date}
Fikret Kızılok, müzik hayatını derinden etkileyen Aşık Veysel'le beraber
1946 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Fikret Kızılok'un müziğe ilgisi Galatasaray Lisesi ilkokul kısmında okurken başlar. İlk enstrümanı kırmızı bir akordeondur. İlk konserini bir 23 Nisan'da Taksim Belediye Gazinosu'nda düzenlenen okul müsameresinde verir. Fikret Kızıok ve orkestrası adlı küçük grubun elemanları Kızılok'un sınıf arkadaşlarıdır ve çaldıkları halk türküleri ile alkış alırlar.
Ortaokul ve lise yıllarında konserler devam eder. Bu yıllarda grup elemanlarıyla birlikte orkestranın adı da değişir: Fikret Kızılok ve Veliahtları. Lise yıllarında akordeonunu bırakır ve eline gitarı alır. Bu dönemde en büyük destekçileri aynı lisenin daha alt sınıflarında okuyan ve müziğe o yıllarda başlamış Timur Selçuk ve Barış Manço'dur.
KIRKBEŞLİKLERİ
1965
J'taime // Kız Ayşe
(Fikret Kızılok ve 3 Veliaht)
Makaram Sarı Bağlar // Halime
(Altın Mikrofona katıldığı parçalarda Fikret Kızılok'u ritm gitarda görüyoruz)
Hürriyet Gazetesi Altın Mikrofon
I Wanna Be Your Man // 36 24 36
(Fikret Kızılok ritm gitar çalmasının dışında Hereke isimli parçayı bestelemiştir)
Silifke'nin Yoğurdu // Hereke
(Fikret Kızılok ritm gitar çalmasının dışında Hereke isimli parçayı bestelemiştir.)
1967
Ay Osman - Sevgilim // Colours - Baby
1969
Uzun İnce Bir Yoldayım // Benim Aşkım Beni Geçti
1970
Yumma Gözün Kör Gibi // Yağmur Olsam
Söyle Sazım // Güzel Ne Güzel Olmuşsun
1971
Emmo // Vurulmuşum
Gün Ola Devran Döne // Anadolu'yum
1972
Leylim Leylim (Kara Tren) // Gözlerinden Bellidir
1973
Köroğlu Dağları // Tutamadım Ellerini
Bacın Önde Ben Arkada // Koyverdin Gittin Beni
1974
Haberin Var mı // Kör Pencere - Ay Battı
Aşkın Olmadığı Yerde // İnsan mıyım Mahluk muyum Ot muyum
1975
Anadolu'yum '75 // Darağacı
1976
Biz Yanarız // Sen Bir Ceylan Olsan
ALBÜMLERİ
1977
Not Defterimden
1- Kerem Gibi
2- Her Yerde - Her Şeyde
3- Uyusana Düşüncem
4- Denizi Duyuyorum
5- Gece Gelen Telgraf
6- Ne Zaman
7- Kalbim Yine Çarpıyor
8- Belki Ben
9- Bilerek - Bilmeyerek
10- Küçük Kirli Bulut
11- Sefaletin Ziyafeti
12- Spartakus
13- Piyer Loti
14- Kırlangıç Şarkısı
15- Obur Piton
16- Trum Tiki Tak
1983
Zaman Zaman
1- Yeter Ki
2- Zaman Zaman
3- Serserinim
4- Güzel Ne Güzel Olmuşsun
5- Oysa Ben
6- Uyku Kardeşim
7- Tek Başına
8- Sevda Çiçeği
9- İki Parça Can
10- Gözlerim Denizde
1984
Çekirdek Hatırası-Biz Şarkılarımızı
Bülent Ortaçgil ile birlikte
1- bizim şarkılarımız -ortak-
2- deniz kokusu-bo-
3- düşler-fk-
4- mum-bo-
5- egoist kumsal-fk-
6- nereye sokağı-bo-
7- katerina-fk-
8- memurun şarkısı-bo-
9- ama babacığım-fk-
1986
Pencere Önü Çiçeği
Bülent Ortaçgil ile birlikte
1- Olmasin Varsin
2- Degirmenler
3- Günesin Aynasinda
4- Uyusun da Büyüsün
5- Bir Nihavend Yalnizlik
6- Pencere Önü Çiçeği
7- Entellektüel
8- Sarkidaki Maymun
1990
Olmuyo Olmuyo (Düşler)
1- Olmuyo Olmuyo
2- Ninni
3- Olanlar Oldu
4- Enetellektüel
5- Sen Olmasan
6- Düşler
7- Aklımda Hep Sen
8- Olmazmı
9- Alaturka Liberal
1993
Yana Yana
1- İnişlerim çıkışlarım
2- Yalan
3- Yana yana
4- Bir harmanım bu akşam
5- Bu kalp seni unutur mu
6- Why high one why
7- Gecenin üçünde
8- Gönül
9- Ben gidersem
1995
Demirbaş
1. En Entellektüel
2. Ninni
3. Pişşt Barmen
4. Demirbaş
5. Alaturka Liberal
6. Şarkıdaki Maymun
7. Uğur Mumcu
8. Gidip Şunu Kessem mi?
Yadigar
1- Başbaşa
2- Yadigar
3- Farketmeden
4- Hamak'da
5- İçmeden
6- Gidiyorsun
7- Boşuna
8- Kalbim
9- Pişşt Barmen
10- Demirbaş
Vurulduk Ey Halkım
A)
1.Uvertür
2. Uğur Mumcu'nun Sesi...
3. Bir Mumun Işığında
4. En Güzel Yıllarımız
5. Boş Birer Eldiven Gibi
6. Göz Göre Göre
7. Borcumuzun Diyeti
8. Sizin İçin Öldük
B)
1. Uvertür
2. Uğur Mumcu'nun Sesi.
3. Kan Döktük Sokaklara
4. Anlamak İstemediler
5. Korkmadık
6. Bizi Öldürenler
7. Unutma Bizi
8. Hep Özgürlük İçin Hep
1998
Devrimcinin Güncesi
1- Baba Ocağı
2- Beyaz Entari
3- Anacığım
4- Karmakarışık
5- Cennetin Anahtarları
6- İstanbul
7- İki Kürek Gibi
8- Yine Yakalandık
9- İhtilal, Ama Nasıl?
10- La vie est bréve
11- …ve Savaş
12- Emperyalistler
13- Artık Hazır Ol
14- Tek Yolumuz Devrim
15- Yola Çıkarken
16- Hesap Vakti
CAHİT OBEN DÖRTLÜSÜ
Liseden mezun olduktan sonra Veliahtlar ile çalışmayı sürdürür Kızılok. O günlerde Kadıköy'de Cahit Oben'in kurduğu Sailors adlı grup fırtına gibi esmektedir. Kızılok ve Oben eski arkadaşlardır ve gruplarını dağıtarak yeni bir grup kurmaya ve profesyonel müzik hayatına atılmaya karar verirler. Yanlarına bas gitarcı Koray Oktay ve davulcu Erol Ulaştır'ı alırlar; böylece Cahit Oben 4 doğar.
Cahit Oben 4, kendi paralarıyla iki 45'lik plak doldururlar. Bunlardan ilkinde iki yabancı şarkıyı yorumlarlar: "I Wanna Be Your Man" ve "36 24 36". İkinci plaklarında daha "kendilerine" dönerler. Plağın ilk yüzünde "Silifke'nin Yoğurdu" vardır; diğer yüzü ise bir bestedir:"Hereke", aynı zamanda Kızılok'un plak olarak yayınlanan ilk bestesidir.
Cahit Oben 4 ilk önemli başarısını, 1965 yılında düzenlenen Altın Mikrofon Yarışması’nda söyledikleri "Halime" adlı düzenlemeyle dördüncü olarak alır. Cem Karaca'dan Erkin Koray'a, Moğollar'dan Haramiler'e pek çok sanatçı ve grubun önünü açan Altın Mikrofon, Kızılok'un hayatında önemli bir yere sahiptir. Ancak bu başarı gruba uğurlu gelmez: Cahit Oben Ankara Maarif koleji öğrencileriden Füsun Önal ile nişanlanır ve müzik hayatını onunla sürdürmeye karar verir; grup kısa bir süre sonar dağılır.
Fikret Kızılok Cahit Oben 4'den ayrıldıktan bir süre sonra ilk solo plağını doldurur. Dört şarkılık bir EP'dir bu: "Ay Osman - Colours / Sevgilim-Baby". Bu plak o yıllarda fazla ses getirmez. Bunun üzerine Kızılok okulunu bitirmeye karar verir. Yine de zaman zaman arkadaşlarının kurduğu 'Kaygısızlar'la birlikte çalışır, Barış Manço'ya eşlik eder.
AŞIK VESYEL, KIZILOK’UN MÜZİK HAYATINI DEĞİŞTİRDİ
Dişçilik Yüksekokulu'nun son sınıfında okurken müzik hayatını tümüyle etkileyecek bir yolculuğa çıkar. O dönem ağırlığını iyice hissettiren aranjmanların dışında bir şeyler üretmeyi planlar, sazını kaptığı gibi Sivrialan’a gider ve Aşık Veysel ile tanışır.
O dönemde kendisiyle yapılmış bir söyleşide şunları söyler: " Veysel'i dinledim, sazını dinledim. Ve aşık oldum… Onun hissettiklerini içimde hissediyordum. Artık duramıyor, dayanamıyor, Veysel'den söylemek ve sesimi herkese dinletmek istiyordum."
Bu düşünceyle gitarını eline alan Kızılok stüdyoya girer ve Aşık Veysel'in "Uzun İnce Bir Yoldayım" türküsünü yeni bir düzenlemeyle kayda alır. Bunu bir 45'lik olarak yayınlar. İkinci solo 45'liğidir bu; Fikret Kızılok'un hayatında da önemli bir dönüm noktası... Arka yüzünde sözlerini kendi yazdığı bir halk şarkısı, "Benim Aşkım Beni Geçti" yer alır.
İLK ALTIN PLAK
Kızılok’un bir sonraki plağı "Yumma Gözün Kör Gibi ! Yağmur Olsam", asıl çıkışını yaptığı plak olur. Her iki beste de Fikret Kızılok'undur. Plakta, gitar, tumba ve sazın yanında değişiklik olsun diye enstrüman olarak tahta ve taş kullanır Kızılok. Şarkılar çok beğenilir, plak çok satar ve sanatçı ilk altın plağını alır.
Bu başarının ardından fazla ara vermeden bir 45'lik daha yapar Kızılok. Ancak bu kez kendisine ait bir şarkıyla ortaya çıkar: "Söyle Sazım". Plak kapağında, "Türk geleneklerine uygun 17 perdeli 'Hüseyni' düzende üç değişik sazın batı anlayışında ve çoksesli olarak kullanıldığı" bir şarkı olarak tanımlanır bu. Plağın arka yüzünde Kızılok'un Karacaoğlan'dan bestelediği "Güzel Ne Güzel Olmuşsun" vardır. Her iki şarkıda da kendisine Nedim Demirelli eşlik eder. Plak, listelerde de kendisini gösterir ve haftalarca 1 numarada kalmış olan Barış Manço'nun "Dağlar Dağlar"ını devirerek liste başı olur.
1970 yılını bu iki plakla kapatır Fikret Kızılok. Bu plaklar yıl sonunda Hey dergisi tarafından düzenlenen 'Yılın Müzik Oskarları' anketinde görülmemiş bir başarıya imza atar: "Söyle Sazım", Yumma Gözün Kör Gibi" ve "Güzel Ne Güzel Olmuşsun", Barış Manço'nun "Dağlar Dağlar"ının ardından sırasıyla ikinci, üçüncü ve dördüncü olur. Fikret Kızılok da aynı ankette 'Yılın Erkek Şarkıcısı' seçilir.
1970 yılının getirdiği başarıların ardından bir süre plak yapmayan sanatçı Çiğdem adlı genç bir şarkıcının "Dağlar Ağlar Ağlar Pir Sultan Deyi / Nenni, Nenni" adlı plağının düzenlemelerine imza atar. Bu arada bir Anadolu turnesine çıkar. Turne sırasında Siverek yolunda donma tehlikesi geçirir; bir kamyon şoförü tarafından kurtarılır. Bu olayın ardından bir plak yapar ve "Emmo" adlı bestesini bu kamyon şoförüne ithaf eder. Plağın arka yüzünde Ahmed Arif in şiiri üzerine bestelediği "Vurulmuşum" adlı şarkı vardır. Kızılok, 1972'de bu şarkıyla Bulgaristan'da yapılan Altın Orfe festivaline katılır.
AŞIK VEYSEL’İN ÖLÜMÜ ÜZERİNE SAZI BIRAKTI
Sanatçı, bu plağıyla şirketini de değiştirmiş ve Sayan Plak'tan Grafson'a geçmiştir. 1973'te bu şirket etiketiyle bir dizi plak yayınlar. Bu plaklarda yer alan şarkılar, Kızılok'un yazdığı "Bir Ali Var" adlı oyunun bölümleridir: "Gün Ola Devran Döne", "Anadolu'yum", "Leylim Leylim (Kara Tren)", "Köroğlu Dağları", "Tutamadım Ellerini" ve "Gözlerinden Bellidir".
Bu plakların art arda yayınlanmasının ardından kaybolur Fikret Kızılok. Diş hekimi olmuş ve muayenehane açmıştır. Plak şirketini de değiştirmiş ve Şah Plak'a transfer olmuştur. Bu şirket hesabına ara ara plak yayınlar sadece. Bu arada onu çok üzen bir olay olur: 21 Mart 1973'te Aşık Veysel ölür. Haberi alır almaz Sivrialan'a gider Kızılok. Veysel'in cenazesine katılan tek sanatçıdır. O kadar üzülür ki, sazını Veysel'in mezarı başında kırar; bir daha da eline saz almaz:
Veysel'in ölümü üzerine kendini tümüyle diş hekimliğine veren Kızılok 1975'te Tehlikeli Madde adını taşıyan yeni grubuyla uzunca bir Anadolu turnesine çıkana kadar ortalıkta gözükmez. Turnenin ardından İstanbul'da seri konserler verir. Tehlikeli Madde ile folk motiflerinin rock ile harmanlandığı şarkılar yapar. Giderek folk motiflerinin yerini daha alaturka sesler alır. "Haberin Var mı / Kör Pencere - Ay Battı", bu dönemin en önemli plağı olarak dikkat çeker.
Kızılok, son 45'liğini Mart 1976'da yayınlanır. Mahzuni Şerif'ten "Biz Yanarız" ve vazgeçemediği Veysel'den "Sen Bir Ceylan Olsan" adlı türküleri yorumlar sanatçı bu plağında.
Bir yıl sonra, 1977 ortalarında, 1971-'72 yıllarında yaptığı ancak o güne dek yayınlamadığı kimi kayıtları bir albüm olarak piyasaya sürer. "Not Defterimden" adını taşıyan bu albümde Kızılok'un deneysel çalışmaları vardır : Atonal bir altyapı üzerine Nazım Hikmet şiirini koyar ve kendi deyimiyle "şarkıcılığı değil, müzisyenliği" dener.
Ancak dönemin 'nazik' siyasi ortamında bu albüm fazla ortalarda gözükemez. Naz%F
Dm Hikme t adının da etkisiyle çıktıktan kısa bir süre sonra toplatılır. Fikret Kızılok, plağının toplatılmasından etkilenir ve müziği bıraktığını açıklar. O güne dek 13 altın plak ve çeşitli ödüller alan sanatçı, bundan sonra derin bir sessizliğe gömülür.
UZUN SÜRE MÜZİĞE ARA VERDİ
Yıllar sonra döner Fikret Kızılok, hem de popüler müziğin en muhteşem albümlerinden birisine, "Zaman Zaman"a imza atarak...
'Zaman Zaman' albümünde aşk şarkıları söyleyen Kızılok 90'ların başında, yükselen değerlerin yarattığı hilkat garibesi magandalara 'Vay Hayvan Vay' (Why High One why) diyerek sesleniyordu. 'Yana Yana' al bümündeki aşk şarkıları arasına sıkışan bu beste hak ettiği ilgiyi bulamamıştır.
Bir süre sessiz kalan Fikret Kızılok, sonra art arda 'Demirbaş-Müzikal Vaziyetler', 'Vurulduk Ey Halkım', 'Devrimcinin Güncesi' albümlerini yayımlayarak aydınlık Türkiye'den yana olan tavrını net bir şekilde otaya koyar.
Boyalı basın, bir yandan Kızılok'a 'Protest Müziğin ünlü ismi' etiketini uygun görürken diğer yandan, tükendiği ve çareyi, modası geçmiş sloganlarda aradığını yazar. Aşık Veysel'lerle, Karacaoğlan'larla başlayan serüven çağdaş değerleri müzik yoluyla arayan bir çabaya dönüşmüştür.
Fikret Kızılok, müziğe başladığı ve sürdürdüğü ilk yıllarını şöyle aktarır;'1960-70'li yıllar bizler için, dünyayı değiştirebiliriz, umutlarıyla geçen gençlik yıllarıydı. Kendimizi ifade etmemizin de dışa vurumu, şarkılarımız, türkülerimiz, öykülerimizdi. İlericiydik, haklıydık, aceleciydik...'
Fikret Kızılok, hayranlarını mateme boğarak, Eylül 2004’de aramızdan ayrıldı.
Kaynak: www.anadolurock.com
|
|
|
Editör'ün
Notu:
|
|
|
 |
|
